Rudiments and Theory of Music (11)

Time Signature

တိုင္မင္ လို႔ေခၚေနၾကတဲ့ အဓိက Time Signature ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။ Simple Time နဲ႔ Compound time လို႔ေခၚပါတယ္။ အဲဒီ (၂)မ်ိဳးကိုမွ တခုျခင္းစီမွာ Duple, Triple & Quadruple ဆိုၿပီး ထပ္ခဲြပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အေျခခံ တုိင္မင္ (၆) မ်ိဳးျဖစ္သြားပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့ -
1) Simple Duple
2) Simple Triple
3) Simple Quadruple
4) Compound Duple
5) Compound Triple, and
6) Compound Quadruple ဆိုၿပီးျဖစ္ပါတယ္။

Duple Time ေတြဟာ တဘားကို (၂) ခ်က္ အုပ္စုခဲြ ေရတြက္ပါတယ္။ Triple Time ေတြဟာ တဘားကို (၃)ခ်က္ အုပ္စုခဲြ ေရတြက္ပါတယ္။ Quadruple Time ေတြဟာ တဘားကို (၄)ခ်က္ အုပ္စုခဲြ ေရတြက္ပါတယ္။
ဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ သံုးေနၾကတဲ့ Time Signature ကိုၾကည့္ရင္ အေပၚပိုင္းမွာ ဂဏန္းတခု၊ ေအာက္ပိုင္းမွာ ဂဏန္းတခု ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္။ 2/4, 3/4, 4/4, 6/8 စသည္ျဖင့္ ေပါ့။ အဲဒီဂဏန္းေတြမွာ အေပၚက ဂဏန္းအားလံုးဟာ တဘားမွာ (one measure or one bar) ႐ုိက္ခ်က္ ဘယ္ႏွစ္ခ်က္ (သို႔) ေရတြက္ခ်က္ ဘယ္ႏွစ္ခ်က္ (no. of beats) ကို ေဖၚျပပါတယ္။


ေအာက္ကဂဏန္းေတြ မွန္သမွ်ဟာ အဲဒီ ႐ိုက္ခ်က္ တခ်က္စီရဲ့ ၾကာျမင့္ခ်ိန္တန္ဘိုး သေကၤတအမ်ိဳးအစား (Value of note) ကို ေဖၚျပပါတယ္။ အဲဒီတန္ဖိုးေတြကေတာ့
2 = Minim or Half Note
4 = Crochet or Quater Note
8 = Quaver or Eighth Note
16 = Semi-quaver or Sixteenth Note ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္မို႔ ေအာက္က ဂဏန္းေတြဟာ Simple Time မွာေရာ Compound time မွာပါ အၿမဲတမ္း စံု ဂဏန္းေတြသာ ျဖစ္ရပါမယ္။ မ ဂဏန္း လံုး၀ မရွိႏိုင္ပါ။ အဲဒါအျပင္ အထက္မွာျပခဲ့တဲ့ 2, 4, 8 or 16 ဂဏန္းေလးမ်ိဳးသာလွ်င္ အၿမဲျဖစ္ရပါမယ္။ ပံုေသမွတ္ထားလို႔ရပါတယ္။

အဲဒီေတာ့ တခုခ်င္းျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ Simple Time Signature အားလံုးဟာ ပံုမွန္ Note မ်ား ျဖစ္တဲ့ Minim, Crochet, Quaver & Semi-quaver ေတြသာ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ အေပၚဂဏန္းေတြက Duple ဆုိရင္ 2၊ Triple ဆိုရင္ 3၊ Quadruple ဆိုရင္ ပဲျဖစ္ရပါမယ္။ ပံုေသမွတ္ထားလို႔ရပါတယ္။ ေအာက္ဂဏန္းမ်ားကေတာ့ 2, 4, 8, 16 ထဲက တခုခု သာလွ်င္ ျဖစ္ရမယ့္အတြက္ေၾကာင့္ -
Simple Duple - 2/2, 2/4, 2/8, 2/16
Simple Triple - 3/2, 3/4, 3/8, 3/16
Simple Quadruple - 4/2, 4/4, 4/8, 4/16
ဆိုတဲ့ Simple Time Signature (၁၂) မ်ိဳး ကိုရပါတယ္။

ဒီေတာ့ 2/2 ဆိုရင္ တဘားမွာ Minim ႏွစ္လံုးရွိပါတယ္။


2/4 ဆိုရင္ တဘားမွာ Crochet ႏွစ္လံုးရွိပါမယ္။


3/4 ဆုိရင္ တဘားမွာ Crochet သံုးလံုးရွိပါတယ္။


4/4 ဆုိရင္ တဘားမွာ Crochet ေလးလံုးရွိပါလိမ့္မယ္ ..


က်န္တာေတြလည္း ဒီသေဘာအတိုင္းပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္မို႔ 2/4 ဆိုရင္ |1 .. 2 ..| 1 .. 2 .. | ဆိုၿပီး တဘားစီ တဘားစီကို ေရတြက္သြားရပါတယ္။ 3/4 ဆိုရင္ |1 .. 2 .. 3 ..| 1 .. 2 .. 3 .. |ဆိုၿပီး တဘားစီ တဘားစီေရတြက္သြားရပါတယ္။ 4/4 ဆိုရင္ 1. 2. 3. 4 လို႔ ေရတြက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
Duple Time အားလံုးနဲ႔ Triple Time အားလံုးမွာ Accent (ခပ္ျပင္းျပင္းဖိတီးရမယ့္ ေနရာ၊ ပိုၿပီး ေပၚလြင္ေအာင္တီးရမယ့္ ေနရာ) ဟာ အၿမဲတမ္း ပထမဦးဆံုး ႐ိုက္ခ်က္ (First Beat) မွာသာရွိပါတယ္။ Quadruple Time အားလံုးမွာ Accent ဟာ ပထမဦးဆံုး ႐ိုက္ခ်က္ (First Beat) နဲ႔ တတိယ ႐ိုက္ခ်က္ (Third Beat) မွာ ရွိပါတယ္။

Compound Time Signature ေတြက်ေတာ့ ေအာက္ဂဏန္း အားလံုးဟာ ပံုမွန္ Note မ်ား မဟုတ္ဘဲ Dotted Note မ်ားျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Dotted Minim, Dotted Crochet, Dotted Quaver & Dotted Semi-quaver ေတြသာ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ေအာက္ဂဏန္းမ်ားကေတာ့ [B]ပံုေသ [/B]2, 4, 8, 16 ထဲက တခုခု သာလွ်င္ ျဖစ္ရပါမယ္။
အေပၚဂဏန္းအားလံုးဟာ 6, 9 နဲ႔ 12 တခုခုသာ ျဖစ္ရပါမယ္။ ဒီအေပၚဂဏန္းေတြက်ေတာ့ ေပါင္းစပ္ထားတဲ့ တိုင္မင္ျဖစ္တာေၾကာင့္ Duple ဆုိရင္ 6 (3+3), Triple ဆုိရင္ 9 (3+3+3), Quadruple ဆုိရင္ 12 (3+3+3+3) ဆိုၿပီး ျဖစ္လာပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆုိေတာ့ Note တခုကို Dot ထည့္လိုက္ရင္ ဒီ Note ဟာ အသံရွိန္ တ၀က္တိုးသြားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မူရင္း Note တန္ဖိုး (အသံရွိန္) ရဲ့ တဆခဲြ ျဖစ္သြားပါတယ္ (မမွတ္မိရင္ Dotted Notes and Rest အေၾကာင္းမွာ ျပန္ဖတ္ၾကည့္ပါ)။ က်န္တဲ့ Note သံုးမ်ိဳးအတြက္လဲ ဒီသေဘာအတိုင္းပါပဲ။
အဲဒါေၾကာင့္ -
Compound Duple - 6/2, 6/4, 6/8, 6/16
Compound Triple - 9/2, 9/4, 9/8, 9/16
Compound Quadruple - 12/2, 12/4, 12/8, 12/16
ဆိုတဲ့ Time Signature (၁၂) မ်ိဳးျဖစ္လာပါတယ္။ ဥပမာ အေနနဲ႔ 6/8 ကိုၾကည့္ရင္ ေအာက္ေျခဂဏန္း 8 ျဖစ္လို႔ Quaver ျဖစ္ရပါမယ္။ အေပၚဂဏန္းက 6 ျဖစ္လို႔ (၆) လံုးရွိရပါမယ္။ ဒီေတာ့ တဘားမွာ စုစုေပါင္း Quaver (၆)လံုး ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ Duple ျဖစ္တာေၾကာင့္ အုပ္စု ၂စု (တနည္းအားျဖင့္ ႐ိုက္ခ်က္ ၂ခ်က္) နဲ႔ပဲ ေရတြက္ရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ Quaver (၃)လံုး ကို တစု ထားၿပီး အုပ္စု (၂)စု ခဲြလိုက္ပါတယ္။ Quaver (၃)လံုး ဆုိတာဟာ Dotted Crochet တခုနဲ႔ ညီတာေၾကာင့္ ဒီတုိင္မင္ကုိ Dotted Crochet (၂)ခု အျဖစ္ေရးပါတယ္။ ေရတြက္တဲ့အခါ တဘားမွာ ပထမ Quaver ၃လံုး အတြက္ 1 a a, ဒုတိယ Quaver ၃လံုး အတြက္ 2 a a ဆိုၿပီးေရတြက္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ တဘားလံုးအတြက္ ဆိုရင္ 1 a a 2 a a ဆုိၿပီး ေရတြက္ရပါတယ္။ 1 .. 2 .. 3 .. 4 .. 5 .. 6 ဆိုၿပီး ႐ိုး႐ိုးေလး ေရတြက္ခ်င္ရင္လည္း ရပါတယ္။
6/8 ဆုိရင္ တဘားမွာ Dotted Crochet (၂) လံုး ရွိပါတယ္ (Quaver (၆) လံုးနဲ႔ ညီမွ်ပါတယ္) ။


6/4 ဆုိရင္ တဘားမွာ Dotted Minim (၂) လံုး ရွိပါတယ္ (Crochet (၆) လံုးနဲ႔ ညီမွ်ပါတယ္) ။


9/8 ဆုိရင္ တဘားမွာ Dotted Crochet (၃) လံုး ရွိပါတယ္ (Quaver (၉) လံုးနဲ႔ ညီမွ်ပါတယ္) ။


က်န္တဲ့ Time Signature ေတြလည္း ဒီသေဘာအတုိင္းပါပဲ။ Compound Time ေတြမွာေတာ့ Dotted Note အားလံုးရဲ့ အစအလံုးမွာ Accent ရွိပါတယ္။
Time Signature အားလံုးကို ေအာက္က ပံုမွာ ျပထားပါတယ္။



Note ေတြကို ေရးတဲ့အခါက်ေတာ့ တတ္ႏုိင္သမွ် beat တခုစာျပည့္ေအာင္ အစုကေလးေတြ အေနနဲ႔ေရးပါတယ္။ ဒီေတာ့ note တခုဟာ beat တခုရဲ့ တန္ဖိုးထက္ငယ္ေနတယ္ဆိုရင္ သူတို႔ရဲ႕ flag ကို မ်ဥ္းေၾကာင္းေလး (beam) အျဖစ္ေျပာင္းၿပီး အဲဒီ note ေတြကို ဆက္လိုက္ရပါတယ္။ ေအာက္ကပံုမွာ ၾကည့္ပါ။


အဲဒီလို အုပ္စုဖဲြ႔ မေရးဘဲ အေပၚက ဒုတိယပံုမွာလို flag ေတြနဲ႔ပဲ ေလွ်ာက္ေရးရင္ ဖတ္ရတာ မ်က္စိအလြန္႐ႈပ္တဲ့အျပင္ တီးရတာလည္း ခက္သြားပါလိမ့္မယ္။ ပထမပံုမွာလို အုပ္စုဖဲြ႔ေရးလိုက္တဲ့အတြက္ ဖတ္ရတာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ရွိတဲ့ အျပင္ beat လည္း ေပၚလြင္သလုိ တီးရတာလည္း လြယ္သြားပါတယ္။
တကယ္လို႔ quaver ေတြခ်ည္းပဲ၊ ဒါမွမဟုတ္ semiquaver ေတြခ်ည္းပဲသာ ရွိမယ္ဆုိရင္ေတာ့ Triple time ေတြမွာ အားလံုးကို beam နဲ႔ တဆက္တည္း ဆက္ၿပီး ေရးလိုက္လို႔ရပါတယ္။ Quadruple time ေတြမွာေတာ့ အုပ္စု ၂စု ခဲြေရးေလ့ ရွိတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ေအာက္က ဥပမာမွာ ၾကည့္ပါ။


အဲဒီ ပင္မ တိုင္မင္ေတြအျပင္ ေရာ့ခ္ဂီတမွာေတာ့ စည္းက်ိဳးတိုင္မင္ေတြျဖစ္တဲ့ ကိုးလို႕ကန္႕လန္႕ တုိင္မင္ ေတြရွိပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ 5/4 တို႔၊ 7/4 တို႔ပါ။ သူတို႔ေတြကေတာ့ အေပၚဂဏန္းနဲ႔ ေအာက္ဂဏန္း သေဘာတရားတူေပမယ့္ (ဥပမာ 5/4 ဆိုရင္ အေပၚဂဏန္း ၅ ျဖစ္လို႔ တဘားမွာ ၅ခ်က္၊ ေအာက္ဂဏန္း ၄ ျဖစ္လို႔ တခ်က္ ဟာ Crochet တခုနဲ႔ ညီတာေၾကာင့္ တဘားမွာ စုစုေပါင္း Crochet (၅)လံုး အတြက္ 1.2.3.4.5 ဆုိၿပီး ေရတြက္ရပါမယ္) Simple Time ေရာ Compound Time ေရာ မဟုတ္ဘဲ Broken Time မ်ားသာျဖစ္ေနတာကိုေတြ႕ရပါတယ္။
ဒါေလာက္ဆုိရင္ Time Signature ေတြရဲ့ သေဘာတရားကို ၿခံဳငံုနားလည္ၿပီလို႔ ထင္ပါတယ္။

ဆက္ပါဦးမယ္ ...

ဖတ္႐ႈခံစားအားေပးတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးအထူးပါခင္ဗ်ာ ...
ဟယ္ရီ

Read More...

Summary only...

Rudiments and Theory of Music (10)

Tones and Intervals

အခု ဆက္ၿပီး Tone ေတြရဲ့ အေၾကာင္းကို ေျပာမွာျဖစ္ပါတယ္။ အသံတသံနဲ႔ တသံ အကြာအေ၀းေတြအေၾကာင္းပါ။ ဒီေတာ့ ေအာက္က Definition ေလးေတြကို ၾကည့္လိုက္ပါ။
Note = အသံတသံအား သေကၤတျဖင့္ ေဖၚျပျခင္း (symbolic expression of a sound)
Pitch = အသံတသံ၏ အနိမ့္အျမင့္ မည္မွ်ရွိသည္ကိုေဖၚျပေသာပမာဏ (how high or low a sound (note) is)
Tone = Pitch အကြာအေ၀းျခားနားကြာျခားမႈကို ေဖၚျပေသာ ယူနစ္အတိုင္းအတာ (difference in pitch - unit)
Interval = Note ႏွစ္ခု အၾကား ကြာျခားေသာ Pitch ပမာဏ (difference in pitch between two notes)
One semitone (or half-step) = အနည္းဆံုး tone ပမာဏ (smallest tone) - ဂီတာလက္ကြက္တကြက္ အကြာအေ၀း (S လို႔ ျပပါမယ္)
Two semitones = One Whole tone (whole step) (W လို႔ ျပပါမယ္)


အေပၚမွာ ျပထားတဲ့ Note ေတြဟာ Piano ေပၚမွာၾကည့္ရင္ ခလုတ္အျဖဴေတြအျဖစ္ ေတြ႔ရပါမယ္။
ဒီေတာ့ ဥပမာအေနနဲ႔ A နဲ႔ B ဟာ one tone သို႔မဟုတ္ two semitone ကြာေ၀းတဲ့အတြက္ သူတို႔ၾကားမွာ အသံတသံ ရွိရဦးမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုပဲ C နဲ႔ D၊ D နဲ႔ E၊ F နဲ႔ G၊ G နဲ႔ A တုိ႔အၾကားမွာလည္း one semitone ကြာေ၀းတဲ့ အသံတသံစီ ရွိေနပါတယ္။ ဒီအသံေတြဟာ Piano ေပၚက ခလုတ္ အနက္ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ Note ေတြကို ေဖၚျပဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီအခါမွာ ေနာက္ထပ္သေကၤတေတြ လိုလာပါတယ္။ သူတို႔ေတြကို Accidental လို႔ ေခၚပါတယ္။

Accidentals
အဲဒီ Accidental ေတြကေတာ့ Sharp, Flat, Natural, Double Sharp နဲ႔ Double Flat တုိ႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေအာက္ပါ သေကၤတေတြနဲ႔ ျပပါတယ္။


ဒီေတာ့ '#' ျပထားရင္ အဲဒီ note ကို အသံတ၀က္ (one semitone) ျမႇင့္တီးရပါမယ္။ ဒီလုိပဲ Double sharp ျပထားရင္ အသံတသံ (two semitones or one whole tone) ျမႇင့္တီးရပါမယ္။ Flat 'b' ျပထားခဲ့ရင္ အဲဒီ note ကို အသံတ၀က္ (one semitone) ႏွိမ့္တီးရပါမယ္။ ဒီလုိပဲ Double flat ျပထားရင္ အသံတသံ (two semitones or one whole tone) ႏွိမ့္တီးရပါမယ္။ Sharp (သို႔) Flat ျပထားတဲ့ note ကို Natural ျပန္ေရးလိုက္ရင္ မူလ အသံကို ျပန္တီးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ Natural Sign ဟာ Sharp (သို႔) Flat "တခု" ရဲ့ Effect ကို ျပန္ဖ်က္လိုက္တာပါ။ အဲဒီေတာ့ Double sharp နဲ႔ Double flat အတြက္ဆိုရင္ Natural Sign "ႏွစ္ခု" ျပေပးရပါမယ္။ ေအာက္မွာ Accidental ပါတဲ့ note ေတြကို Piano keyboard ေပၚမွာရယ္၊ ဂီတာ နံပါတ္ (၂) ႀကိဳးေပၚမွာရယ္ ျပထားပါတယ္။ က်န္တဲ့ႀကိဳးေတြကိုလည္း ဒီအတိုင္းရွာႏိုင္ပါတယ္။


Staff ေပၚမွာ Accidental ေတြေရးတဲ့အခါ သက္ဆုိင္ရာ note ရဲ့ ေရွ႕မွာ အၿမဲေရးပါတယ္။ အဲဒါအေရးႀကီးပါတယ္။ အဲဒီလို ေရးထားရင္ Natural ျပန္မေတြ႔မခ်င္း အဲဒီ note ဟာ သက္ဆုိင္ရာ Accidental တန္ဖိုးအတိုင္း ဆက္တီးရပါမယ္။ သေဘာကေတာ့ #A လုိ႔ေရးလိုက္တာနဲ႔ Natural ျပန္မေတြ႔မခ်င္း #A ကိုပဲတီးရပါမယ္။ A အလံုးကို မတီးရပါဘူး။ ဒီ Accidental Sign ေတြဟာ -
၁။ ဘားတဘားအတြင္း (within one measure) မွာပဲအက်ံဳး၀င္ပါတယ္။ (ေနာက္ဘားကိုေျပာင္းသြားရင္ေတာ့ ပံုမွန္အသံျပန္ျဖစ္သြားပါၿပီ။ Accidental မရွိေတာ့ပါဘူး)။ ဘားတဘားအတြင္းမွာ အဲဒီ Accidental ကို ဖ်က္ခ်င္ရင္ Natural ျပန္ေရးေပးရပါမယ္။


၂။ Same Pitch အတြက္ပဲ အက်ံဳး၀င္ပါတယ္။ Octave ေတြအတြက္ အက်ံဳးမ၀င္ပါဘူး။ ဆိုလိုတာက Middle C မွာ ေရးထားတဲ့ Accidental တခုဟာ သူ႔ထက္ one octave ျမင့္တဲ့ Space C အတြက္ အက်ံဳးမ၀င္ပါဘူး။


၃။ Note တခုအတြက္ Accidental ေနာက္အသစ္ တခုထပ္ေရးလိုက္တာနဲ႔ အေဟာင္းဟာ အလုိလို ပယ္ဖ်က္ၿပီး ျဖစ္သြားပါတယ္။


အေပၚကပံုမွာ ဆုိရင္ B Double Flat ပထမေရးထားပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ B Flat ေရးခ်င္တဲ့အခါ Flat တလံုး ျပန္ေရးလိုက္ရင္ မူလ Double Flat ဟာ အလုိလိုပ်က္ျပယ္သြားၿပီး Single Flat ပဲ ျဖစ္သြားပါတယ္ (မွ်ား အနီေရာင္ကို ၾကည့္ပါ)။ အဲဒီလိုပဲ နဂိုက Flat ေရးထားတဲ့ C ဟာ # ထပ္ေရးလိုက္တဲ့အတြက္ C Flat ဟာ ပ်က္ျပယ္ၿပီး C# ပဲျဖစ္သြားပါတယ္ (မွ်ား အျပာေရာင္ကိုၾကည့္ပါ)။ ေနာက္တခါ Flat ေရး ထားတဲ့ D ဟာ Natural ေရးလိုက္တဲ့အတြက္ D သံ ႐ိုး႐ိုးကိုပဲ ျပန္တီးရပါမယ္ (မွ်ား အစိမ္းကိုၾကည့္ပါ)။
ေနာက္တဘားကိုကူးသြားတဲ့ အခါက်ေတာ့ ပထမဘား အစမွာေရးထားတဲ့ E Flat ဟာ အလုိလို ပ်က္သြားၿပီမို႔ E Flat သံကို လိုခ်င္တဲ့အတြက္ Flat တခု ထပ္ေရးထားတာ သတိျပဳပါ။

၄။ ခြၽင္းခ်က္အေနနဲ႔ Accidental ပါတဲ့ Note ေတြကို Tie လုပ္ရင္ Accidental ထပ္ေရးျပဖို႔ မလုိပါဘူး။ ေနာက္တဘားအထိလဲ အဲဒီ Tie ရဲ့ Value (Duration) မကုန္မခ်င္း Accidental ဟာ အက်ံဳး၀င္ပါတယ္။ ဘားေျပာင္းသြားၿပီး အဲဒီ Note ကို ထပ္တီးခတ္ခ်င္တဲ့အခါမွသာ Accidental ျပန္ထည့္ေပးရပါတယ္။


တခါတေလေတာ့ Accidental ကို ကြင္းအတြင္းမွာ ထည့္ၿပီး (#) ေရးျပထားတတ္ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ဒီ Note ကို အဲဒီ Accidental အတိုင္း တီးရမယ္ဆိုၿပီး ရွင္းေအာင္ ျပထားတာပါ။ ဒါမ်ိဳးကို Octave ေတြပါလာရင္ ရွင္းေအာင္ ပုိေသခ်ာေအာင္ ထပ္ေရးျပထား တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို Courtesy Accidental လုိ႔ေခၚပါတယ္။


အေပၚကပံုမွာ ဆိုရင္ ဒုတိယဘားရဲ့ အစမွာ Natural ကို ကြင္းထဲထည့္ၿပီး Courtesy Accidental အေနနဲ႔ျပထားပါတယ္။ အမွန္ကေတာ့ ေနာက္တဘားကို ကူးသြားၿပီးျဖစ္လို႔ Eb မဟုတ္ေတာ့ဘဲ E သံကိုသာ တီးရေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။ Natural ျပန္ျပဖို႔ မလိုအပ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ပိုရွင္းေအာင္ ျပထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ မျပရင္လည္း ရပါတယ္။
တခု သတိျပဳဖို႔က ဥပမာ C# နဲ႔ Db ဟာ ေရးပံုကဲြျပားေပမယ့္ အလံုးက တလံုးတည္းပါ။ တခါတေလ Scale ရဲ့ လုိအပ္ခ်က္အရ C ကို Flat တပ္ၿပီး Cb လို႔လည္းေရးေလ့ရွိပါတယ္။ တီးရမွာက B ပါပဲ။ ဒါမ်ိဳးကို Enharmonic လို႔ေခၚပါတယ္။ ဒီအေခၚအေ၀ၚေလးကို မွတ္ထားသင့္ပါတယ္။

Accidental ေတြကို ေရးတဲ့အခါ၊ ဖတ္တဲ့အခါမွာ မွတ္ရမယ့္ စည္းမ်ဥ္းေတြက နည္းနည္း မ်ားတဲ့အတြက္ အေသအခ်ာ ရွင္းေအာင္၊ နားလည္ေအာင္ လုပ္ထားရပါမယ္။ အခုျပထားတဲ့ စည္းမ်ဥ္းအားလံုးဟာ အလြန္အေရးႀကီးတဲ့အတြက္ ေက်ေက်ညက္ညက္ သိထားဖို႔ လိုပါတယ္။ ႏို႔မို႔ဆုိရင္ အလံုးေတြမွားေရးမိ၊ မွားဖတ္မိရင္ အသံေတြမွားကုန္မွာ ျဖစ္လို႔ပါပဲ။ ေသေသခ်ာခ်ာ အခ်ိန္ယူဖတ္ၿပီး မွတ္သားထားၾကဖို႔ အထူးတိုက္တြန္းလိုပါတယ္။

ဆက္ပါဦးမယ္ ...

ဖတ္႐ႈခံစားအားေပးတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးအထူးပါခင္ဗ်ာ ...
ဟယ္ရီ

Read More...

Summary only...

Rudiments and Theory of Music (9)

Dotted Notes and Rests

အစက္ေလးတစက္ (Dot) ကို note တလံုးရဲ့ ေနာက္မွာ ကပ္လ်က္ထည့္လိုက္ရင္ အဲဒီ note ကို Dotted Note လုိ႔ ေခၚပါတယ္။ Dot ဟာသူထည့္လိုက္တဲ့ note ရဲ့ တန္ဖိုး တ၀က္နဲ႔ ညီပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလို ထည့္လိုက္ရင္ အဲဒီ note ရဲ့ တန္ဖိုးဟာ တ၀က္ (တနည္းအားျဖင္ တစ္ဆခဲြ) ထပ္ၿပီး တိုးသြား (အသံရွည္သြား) ပါတယ္။ ဥပမာ Minim တလံုးကို Dot ထည့္လုိက္ရင္ မူလ Minim တန္ဖိုး က Crochet ၂လံုး၊ ေနာက္ထပ္ Dot ရဲ့ တန္ဖိုးက Minim ရဲ့ တ၀က္ ဆိုေတာ့ ေနာက္ထပ္ Crochet ၁ လံုးျဖစ္တဲ့အတြက္ စုစုေပါင္း Crochet ၃လံုး စာ ရွိသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ က်န္တဲ့ note ေတြပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ Rest ေတြပဲျဖစ္ျဖစ္ဟာလည္း ဒီသေဘာတရားအတိုင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေအာက္က ဥပမာကိုၾကည့္ပါ။

Dot ကိုေရးတဲ့အခါ Line Note ေတြအတြက္ ဆုိရင္ Note Head ေရးထားတဲ့ Line ရဲ့ အေပၚကပ္လွ်က္ Space မွာ ေရးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ Space Note ေတြအတြက္ ဆုိရင္ အဲဒီ Note Head ရွိတဲ့ Space မွာ ေရးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေအာက္က ဥပမာမွာ Dotted Note ေတြရဲ့ ေရးသားပံုနဲ႔ တီးဖို႔ပံုစံကို ျပထားပါတယ္။


ဒီေတာ့ Dot တခု အစား ႏွစ္ခု ထည့္လိုက္ရင္လည္း ဒီသေဘာတရားအတိုင္းပဲ ဆက္ယူရပါမယ္။ အဲဒီေတာ့ Dot ႏွစ္ခု ထည့္လိုက္ရင္ အဲဒီ Note ဟာ ေနာက္ထပ္ အသံ ေလးပံုသံုးပံု (၇၅%) ထပ္ရွည္လာပါမယ္။ ဥပမာ Minim တလံုးကို Double Dot ထည့္လုိက္ရင္ မူလ Minim တန္ဖိုး က Crochet ၂လံုး၊ ပထမ Dot ရဲ့ တန္ဖိုးက Minim ရဲ့ တ၀က္ ဆိုေတာ့ ေနာက္ထပ္ Crochet ၁ လံုး၊ ဒုတိယ Dot ရဲ့ တန္ဖိုးက ပထမ Dot ရဲ့ တ၀က္ ဆိုေတာ့ ေနာက္ထပ္ Quaver ၁ လံုး ျဖစ္တဲ့အတြက္ စုစုေပါင္း Crochet ၃လံုး နဲ႔ Quaver ၁လံုးစာ (သို႔မဟုတ္ Quaver ၇လံုးစာ) ရွိသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ Minim နဲ႔ Crochet အတြက္ ေအာက္က ဥပမာမွာ ျပထားပါတယ္။ က်န္တဲ့ note ေတြနဲ႔ Rest ေတြအတြက္လည္း ဒီသေဘာတရားအတိုင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။


Triple Dot ေတြ႕ခဲ့ရင္လည္း ဒီအတိုင္းပဲ ဆက္တြက္သြားလိုက္ပါ။ Dotted Rest ေတြကေတာ့ ေတြ႕ရခဲပါတယ္။ Compound Time ေတြျဖစ္တဲ့ 6/8 တုိ႔ 9/4 တုိ႔ ေတြမွာပဲ အေတြ႕မ်ားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေတြ႔႕လာရင္လည္း ဒီလိုပဲ မွတ္ယူရပါမယ္။
ဒါဆိုရင္ Dotted Note ေတြနဲ႔ Rest ေတြအေၾကာင္း ရွင္းသြားေလာက္ပါၿပီ။

ဆက္လက္ေဖၚျပပါမယ္ ...

ဖတ္႐ႈခံစားအားေပးတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးအထူးပါခင္ဗ်ာ . . .
ဟယ္ရီ

Read More...

Summary only...

Rudiments and Theory of Music (8)

Tie, Legato (Slur) and Staccato

ပံုမွန္ Note ေတြကို နားလည္ၿပီးတဲ့အခါ သူတို႔ကုိ မူလတန္ဖိုးထက္ ပိုၿပီး အသံရွိန္ ရွည္ေအာင္ ဆဲြၿပီး တီးရတဲ့ သေကၤတ ေတြ အေၾကာင္းေျပာပါမယ္။
အရင္ဆံုး Tie နဲ႔ Legato ကို ၾကည့္ပါမယ္။
Tie ဆုိတာကေတာ့ အသံတူတဲ့ Note (၂)လံုးကို မ်ဥ္းေကြးေလးနဲ႔ဆက္ေပးထားတာပါ။ ဒီလိုဆက္ထားရင္ ပထမ Note ကို တီးၿပီး မ်ဥ္ေကြးနဲ႔ ဆက္ျပထားတဲ့ ဒုတိယ Note ကို မတီးပဲ အဲဒီ Note ရဲ့ တန္ဖိုးကုန္ဆံုးသည္အထိ အသံရွိန္ကို ဆဲြ ေပးထားရပါမယ္။ သေဘာကေတာ့ Crochet (၂) လံုးကို Tie နဲ႔ဆက္ထားရင္ ပထမ Crochet ကို သူက်မယ့္ Beat မွာ တီးၿပီး ကပ္လ်က္ Beat မွာ ဒုတိယ Crochet ကို မတီးပဲ အဲဒီ Beat ဆံုးတဲ့အထိ အသံရွိန္ဆက္ဆဲြထား (ဂီတာမွာဆိုရင္ ဘယ္လက္ကြက္ကို မလႊတ္ဘဲ ဆက္ဖိထား) ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ Tie ဟာ အၿမဲတမ္း အသံျခင္း ထပ္တူညီတဲ့ Note ေတြကိုသာ ဆက္ပါတယ္။ Note (၂) လံုးထက္မကလည္း ဆက္လို႔ရပါတယ္။ အဲဒီလိုဆက္ထားရင္ အၿမဲတမ္း ပထမဆံုး အလံုးကိုသာ အသံထြက္ေအာင္ တီးရမွာျဖစ္ၿပီး က်န္တဲ့ Tie နဲ႔ဆက္ထားတဲ့ Note အားလံုးကုိ မတီးဘဲ အသံရွိန္သာ ဆဲြထားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ သေဘာကေတာ့ (၂) လံုးကို Tie လုပ္ထားရင္ Semi-breve တလံုးနဲ႔ သေဘာခ်င္း အတူတူပါပဲ။ ဒီလိုပါပဲ .. Crochet (၂) လံုးကို Tie လုပ္ထားတာဟာ Minim တလံုးနဲ႔ တန္ဖိုးခ်င္း၊ တီးပံုခ်င္း အတူတူပါပဲ။ ေအာက္က ပံုမွာ ျပထားပါတယ္။



ဒါဆိုရင္ ဘာျဖစ္လို႔ အလုပ္႐ႈပ္ခံၿပီး Tie လုပ္ေနမွာလဲ၊ Crochet (၂) လံုးကို Tie လုပ္မယ့္အစား Minim တလံုးတည္း ေရးလိုက္ရင္ မၿပီးဘူးလား လို႔ ေမးစရာရွိပါတယ္။ အဲဒီလို ေရးလို႔မရတဲ့ေနရာေတြရွိပါတယ္။ ဥပမာ ဘားတဘား အဆံုးက အလံုးကို ေနာက္တဘားရဲ့ အစအထိ အသံရွိန္ဆဲြထားခ်င္တဲ့အခါမ်ိဳးက်ရင္ Tie နဲ႔ေရးမွရပါတယ္။ ဘားတခုရဲ့ အဆံုးအလံုးက Crochet ကို ေနာက္ဘားအစက Crochet အထိ အသံရွိန္ဆဲြခ်င္တဲ့အခါ Minim နဲ႔ေရးလို႔ မရေတာ့ပါဘူး။ ေရးလိုက္ရင္ အဲဒီ bar ရဲ့ ရွိရမယ့္ အလံုးေရထက္ ေက်ာ္ထြက္သြားပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီလို အခါမ်ိဳးမွာ Tie ကို သံုးရပါတယ္။ Time Signature အေၾကာင္းက်ရင္ ပိုရွင္းသြားပါလိမ့္မယ္။ ေနာက္ၿပီး အသံတသံတည္းကို ၃-၄ ဘားေလာက္ ဆက္ၿပီး အသံရွိန္ဆဲြထားခ်င္ရင္လည္း Tie ကိုသံုးမွ ရမွာပါ။
Legato (အခ်ိဳ႕က Legado လို႔လဲ ေရးပါတယ္။ Guitar မွာ အမ်ားဆံုးသံုးပါတယ္။ Slur လုိ႔လဲ ေခၚပါတယ္။) ဆိုတာ ကေတာ့ အသံမတူတဲ့ Note အနည္းဆံုး (၂)လံုးကို မ်ဥ္းေကြးေလးနဲ႔ဆက္ေပးထားတာပါ။ ဒီလိုဆက္ထားရင္ ပထမ Note ကို တီးၿပီး မ်ဥ္ေကြးနဲ႔ ဆက္ျပထားတဲ့ ဒုတိယ Note ကို မတီးပဲ အဲဒီ Note ရဲ့ အလံုးရွိတဲ့ေနရာကို ေခ်ာေခ်ာေမြ႔ေမြ႔ေလး ေရာက္သြားေအာင္ ဂီတာလက္ကြက္ေပၚမွာ ဖိထားတဲ့လက္ကို မၾကြဘဲ ပြတ္တိုက္ေရႊ႕ျခင္း (slide or gliss)၊ ဒါမွမဟုတ္ အသံျမင့္ရာကိုျပရင္ ေနာက္လက္ တေခ်ာင္းနဲ႔ လွမ္းဖိလိုက္ျခင္း (hammer-on) (သို႔မဟုတ္) အသံနိမ့္ရာကိုျပထားရင္ ဒုတိယအလံုးရွိတဲ့ ေနရာကိုပါ ၿပိဳင္တူအရင္ဖိထားၿပီး ပထမအလံုးကိုတီးၿပီးမွ အဲဒီ ပထမအလံုးကို ဖိထားတဲ့ လက္ေခ်ာင္းကို ၾကြလိုက္ျခင္း (ဒုတိယအလံုးေနရာကို ဖိထားတဲ့ လက္ကို မလႊတ္ရပါ) (pull-off) တုိ႔ကိုလုပ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ Piano မွာေတာ့ ပထမအလံုးကုိ လက္မလႊတ္ဘဲ ဖိထားရင္း ေနာက္အလံုးကို ဆက္တီးလိုက္တာပါ။ ဒီလုိ Legato လုပ္ရင္ အသံဟာ ေခ်ာေခ်ာေမြ႔ေမြ႔ လွလွပပေလးထြက္လာပါတယ္။ ေအာက္က နမူနာပံုစံကိုၾကည့္ပါ။ Beat 1 နဲ႔ 2 ဟာ Tie ျဖစ္ၿပီး Beat 3 နဲ႔ 4 က အလံုးေတြဟာ Legato ျဖစ္ပါတယ္။



ဒီ Note ေတြကို ဂီတာနဲ႔တီးၾကည့္ရင္ 1 မွာ G ကိုတီးၿပီး 2 မွာ မတီးပဲ လက္ကိုဆက္ဖိထားၿပီးအသံရွိန္ဆဲြထားရပါမယ္။ 3 က A note ကုိတီးၿပီး & မွာ မတီးပဲ G ကို လက္နဲ႔ ဖိထားၿပီးမွ A ကို ႏွိပ္ထားတဲ့ လက္ကို ၾကြလိုက္ရမွာ (pull-off) ျဖစ္ပါတယ္။ 4 မွာ A note ကုိတီးၿပီး & မွာ မတီးပဲ B Note ကို လက္နဲ႔ လွမ္းေပါက္လို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ (Hammer-on)၊ A ကို ဖိထားတဲ့လက္ကို မၾကြဘဲ B Note ကိုေရာက္တဲ့အထိ ဖိဆဲြသြားၿပီးပဲျဖစ္ျဖစ္ (slide or gliss) လက္အဆင္ေျပသလို တီးရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တဘားက 1 မွာ C ကိုတီးၿပီး 2-3-4 အထိ အသံရွိန္ ဆဲြထားရမွာျဖစ္ပါတယ္။

Staccato and Tenuto
Staccato ဆိုတာကေတာ့ အသံျပတ္ျပတ္ တီးရမယ့္ Note ေတြပါ။ တီးၿပီးတာနဲ႔ ခ်က္ခ်င္း ဘရိတ္ဖမ္းၿပီး အသံရွိန္ကုိ သတ္ၿပီး တီးရမွာျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ကို ေရးတဲ့အခါ Note ေတြရဲ့ ေအာက္တည့္တည့္ ဒါမွမဟုတ္ အေပၚတည့္တည့္မွာ အစက္ (dot) ေလးေတြထည့္ၿပီးေရးထားရပါတယ္။
မ်ဥ္းတို (dash) ေလးေတြနဲ႔ ေရးျပထားရင္ေတာ့ Tenuto လို႔ေခၚပါတယ္။ အဲဒါဆို အဲဒီ Note ရဲ့ တန္ဖိုး (အသံရွိန္) အျပည့္တီးရပါမယ္။ နည္းနည္းလည္း ပိုၿပီး ဖိတီး (stress or emphazie) ရပါတယ္။ Sostenuto လို႔လည္း ေခၚပါတယ္။



ဆက္ပါဦးမယ္ ...
ဖတ္႐ႈခံစားအားေပးတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးအထူးပါခင္ဗ်ာ . . .
ဟယ္ရီ

Read More...

Summary only...

Rudiments and Theory of Music (7)

Rhythm

Staff ေပၚမွာ note ေတြ ေရးသားတာကိုသိၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ “Rhythm” အေၾကာင္း အနည္းငယ္ေျပာလုိပါတယ္။ အရင္ပို႔စ္ Rudiments and Theory of Music (6) က သံစဥ္ကေလးကို ျပန္ၾကည့္ပါ။ အဲဒီ သံစဥ္ရဲ့ နရီ (Rhythm) ကို ေရးခ်ရင္ ေအာက္ပါအတိုင္း ေတြ႔ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ (Rhythm ကိုေရးတဲ့ေနရာမွာ Melody မလိုအပ္တဲ့အတြက္ Staff ေရးမျပေတာ့ပါဘူး။ Note ေတြကိုသာ ေရးျပထားပါတယ္။)

ဒါဟာ ဒီသံစဥ္တခု ရဲ့ Rhythmic Pattern ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အေပၚက melody ပါတဲ့ Note နဲ႔ ျပန္ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ပါ။ မည္သည့္ သီခ်င္းကိုမဆို ဒီသေဘာ အတိုင္း Rhythmic Pattern ေရးခ်လိုက္လို႔ရပါတယ္။ ဒီေတာ့ Rhythm ဆုိတာဟာ သီခ်င္း ဆိုဖို႔ Rhythm ဂီတာ တီးေပး ေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။ Rhythm Guitar တီးျခင္းမဟုတ္သလုိ ျမန္မာျပည္မွာ အလြယ္တကူ Beat (cha cha, slow, 6/8, country အစရွိသျဖင့္) လို႔ ေခၚေနၾကတဲ့ Rhythm Guitar တီးတဲ့ style ေတြလဲ မဟုတ္ပါဘူး။ Rhythm ဂီတာ ဆုိတာက Accompaniment သာျဖစ္ပါတယ္။
ဒီေတာ့ Rhythm ဆုိတာဟာ သီခ်င္းတပုဒ္လံုးမွာပါတဲ့ ဘားတိုင္းမွာ ရွိေနတဲ့ Note ေတြရဲ့ Value အစီအစဥ္ကို ေျပာတာျဖစ္ ပါတယ္။ အေရးႀကီးတဲ့အျပင္ အမွတ္မွားေနၾကမွာစိုးလို႔ အေသအခ်ာ မွတ္ထားေစလိုပါတယ္။ ပိုၿပီးရွင္းေအာင္ ေအာက္က ဥပမာ ႏွစ္ခုကိုၾကည့္ပါ။



Piece A နဲ႔ B မွာ ပါတဲ့ Note အလံုးေတြ ဟာ ဘားတုိင္းမွာ အကုန္တူပါတယ္။ C - CD - E - C | D - ED - C -|| ခ်ည္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ရဲ့ Rhythm မတူပါဘူး။ ေအာက္ကပံုကိုၾကည့္ပါ။



ဒီလို Rhythmic pattern မတူတဲ့အတြက္ တီးၾကည့္လိုက္ရင္ အလံုးေတြ တူေသာ္ျငားလည္း မတူကဲြျပားတဲ့ သံစဥ္ကို ရရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေအာက္က ပံုစံ (၂)ခု ကို ဆက္ၾကည့္ပါ။



ဒီပံုစံမွာ ျပထားတဲ့ Piece C နဲ႔ D ကေတာ့ အလံုးေတြ မတူပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ရဲ့ Rhythm က အတူတူပါဘဲ။ ေအာက္က ပံုမွာၾကည့္ပါ။



ဒီမွာေတာ့ အလံုးေတြ မတူေပမယ့္ Rhythm တူတဲ့အတြက္ တီးၾကည့္လိုက္ရင္ နီးစပ္ဆင္တူတဲ့ ခံစားမႈ တခုကို ရရွိပါလိမ့္မယ္။
ဒါေလာက္ဆို Rhythm နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ရွင္းေလာက္ၿပီလို႔ ထင္ပါတယ္။

ဆက္ပါဦးမယ္ ...

ဖတ္႐ႈခံစားအားေပးတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးအထူးပါခင္ဗ်ာ . . .
ဟယ္ရီ

Read More...

Summary only...

Rudiments & Theory of Music (6)

Note မ်ား ေရတြက္ပံု
အခု ေရးထားတဲ့ music ကို ဘယ္လို ေရတြက္ (count) သလဲဆိုတာ စၾကည့္ပါမယ္။ ေအာက္ကပံုစံေတြကိုၾကည့္ပါ။
Crochet ေတြကို one beat မွာ တလံုးစီအျဖစ္ 1 - 2 - 3 - 4 လို႔ပဲ ေရတြက္ပါတယ္။ အစပိုင္းမွာေတာ့ 1 .. 2 .. 3 .. 4 .. လို႔ မွန္မွန္ေလးဆိုၿပီး ေျခေထာက္ကေန လိုက္႐ိုက္ၿပီး စည္းလိုက္ပါ။ ေနာက္ပိုင္း ကြၽမ္းက်င္သြားရင္ေတာ့ မလိုပါဘူး။



ဒီ 1, 2, 3, 4 ဆိုၿပီး ေျခေထာက္က်တဲ့ ေနရာေတြကို "on-beat" လို႔ ေခၚပါတယ္။ ဒီလိုေရတြက္တဲ့အခါ ၁ ကေန ၄ အထိ ၾကားမွာ အခ်ိန္အတိုင္းအတာ အညီအမွ်နဲ႔ မွန္မွန္စီ ေရတြက္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္လုိက္ေႏွးလိုက္ မေရတြက္ရပါ။ ဥပမာ ပံုမွန္ ေႏွးေႏွးဆိုရင္ တစကၠန္႔စီ ပံုမွန္ျခားၿပီး ေရတြက္ရပါမယ္။ ျမန္ရင္လဲ စကၠန္႔၀က္ ကို တခါ (one beat) အစရွိသည္ျဖင့္ ေရတြက္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါက ဥပမာကို ေျပာတာပါ။ သီခ်င္းရဲ့ အျမန္ႏႈန္း (Tempo) ေပၚမူတည္ၿပီး ေရတြက္ပံု အေႏွးအျမန္ရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။ Tempo ကိုေတာ့ တစကၠန္႔မွာ Crochet ဘယ္ႏွစ္လံုး တီးရမလဲ ဆိုတဲ့အေပၚမွာ မူတည္ၿပီးျပပါတယ္။ ဒီ Tempo ရဲ့ သေကၤတ အေခၚအေ၀ၚေတြကို ေနာက္ပိုင္းမွာ အေသးစိတ္ ဆက္ၿပီး ရွင္းပါမယ္။

Quaver (one beat တြင္ ႏွစ္လံုးအညီအမွ်တီး) ေတြကေတာ့ Crochet ရဲ့ တန္ဘိုး ထက္၀က္ပဲရွိတဲ့အတြက္ Beat တခုစီရဲ့ အၾကားမွာ အညီအမွ် ေရတြက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေလ့က်င့္ခ်င္ရင္ေတာ့ ေျခေထာက္ခ်တဲ့အခ်ိန္မွာ "1" ေျခေထာက္ၾကြတဲ့အခ်ိန္မွာ "&" လို႔ ေရတြက္ၿပီး ႀကိဳက္ရာ အလံုးကို တီးၾကည့္ပါ။ ဒီ Quaver ေတြကို ေရတြက္တဲ့ "&" ေနရာေတြကို off-beat လို႔ေခၚပါတယ္။



Semi-quaver (one beat တြင္ ေလးလံုးတီး) ေတြကေတာ့ Quaver ရဲ့ တန္ဘိုး ထက္၀က္ပဲရွိတဲ့အတြက္ Beat တခုစီရဲ့ အၾကားမွာ (၄)လံုးအညီအမွ် ေရတြက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေလ့က်င့္ခ်င္ရင္ေတာ့ ေျခေထာက္ခ်တဲ့အခ်ိန္မွာ "1e" ေျခေထာက္ၾကြတဲ့အခ်ိန္မွာ "&a" လို႔ ေရတြက္ၿပီး ႀကိဳက္ရာ အလံုးေတြကို တီးၾကည့္ပါ။



Beat တခုမွာ အေတြ႔မ်ားတဲ့ Quaver နဲ႔ Semiquaver combination ေလးေတြကို ေအာက္မွာျပထားပါတယ္။



Note ေတြကို ေရတြက္ပံုနဲ႔ တီးခတ္ရမယ့္ ေနရာေတြကို ေအာက္မွာ နမူနာအေနနဲ႔ ျပထားပါတယ္။ Staff ေပၚမွာ ေဒါင္လိုက္ဆဲြထားတဲ့ မ်ဥ္းေၾကာင္းေလးေတြကုိ Measure ဒါမွမဟုတ္ Bar လုိ႔ေခၚပါတယ္။ မ်ဥ္းတေၾကာင္းနဲ႔ တေၾကာင္းအၾကား ဟာ One Measure သို႔မဟုတ္ One Bar ျဖစ္ပါတယ္။ သီခ်င္းတပုဒ္ ဆံုးသြားတဲ့အခါတိုင္းမွာ ေဒါင္လိုက္ မ်ဥ္း ႏွစ္ေၾကာင္းနဲ႔ အၿမဲ ပိတ္ေပးရပါတယ္။ Time Signature အရ 4/4 Time ျဖစ္လို႔ တဘားမွာ ၄ ခ်က္ေရတြက္ရပါမယ္။ (Time Singature ေတြ အေၾကာင္းေရာက္တဲ့အခါ အေသးစိတ္ ထပ္ေျပာပါမယ္)။



ဒီ Note ေလးကို ၾကည့္ရင္ ပထမဘားရဲ့ 1 မွာ C ကိုတီးမယ္၊ Minim ျဖစ္တဲ့အတြက္ 2 အထိ အသံရွိန္ဆဲြထားမယ္။ 3 မွာ C (Crochet)၊ 4 မွာ D။ ဒုတိယဘားရဲ့ 1 မွာ E ကိုတီးမယ္၊ 2 မွာ D၊ & မွာ C။ 3 မွာ B ၊ 4 မွာ A & မွာ G ကိုတီးရပါမယ္။ တတိယဘားရဲ့ 1 မွာ A ကိုတီးမယ္၊ 2 မွာ Crochet Rest ျဖစ္တဲ့အတြက္ အသံသတ္ (silent) ထားမယ္။ 3 မွာ G (Crochet)၊ 4 မွာ A ကိုတီးရပါမယ္။ စတုတၳဘားရဲ့ 1 မွာ B ကိုတီးမယ္၊ Minim ျဖစ္တဲ့အတြက္ 2 အထိ အသံရွိန္ဆဲြထားမယ္။ 3 မွာ D (Crochet) နဲ႔ 4 မွာ Crochet Rest ျဖစ္တဲ့အတြက္ အသံသတ္ (silent) ထားရပါမယ္။ ဘာသံမွ ဒီ beat မွာ မရွိရပါဘူး။ ေနာက္ဆံုးဘားမွာေတာ့ 1 မွာ C ကိုတီးၿပီး Semi-breve ျဖစ္တဲ့အတြက္ 4 အထိ အသံရွိန္ဆဲြထားရပါမယ္။ ဒိုေရမီဖာနဲ႔ တီးေလ့ရွိသူေတြအတြက္ ေအာက္မွာ နားလည္လြယ္ေအာင္ ေရးျပထားပါတယ္။

4/4 | 1 - 1 2 | 3 21 7 65 | 6 0 5 6 | 7 - 2 0 | 1 - - -||
ဒါေလာက္ဆိုရင္ Staff ေပၚက Note ေတြကို ေရးတတ္၊ ဖတ္တတ္ေလာက္ၿပီထင္ပါတယ္။ ဒီအထိကို အေသအခ်ာဖတ္ၿပီး ေက်ေက်ညက္ညက္နားလည္ထားဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ အားလံုးကိုလည္း အလြတ္မွတ္မိထားရပါမယ္။ မရွင္းတာရွိရင္ ခ်က္ခ်င္း ေမးေစလိုပါတယ္။ ဒီအဆင့္မွာ အေသအခ်ာ နားမလည္ရင္ ေရွ႕ကို ဆက္သြားဖုိ႔ ခက္ပါတယ္။ Note ေတြကို staff ေပၚမွာ လက္ေတြ႔ အေရးက်င့္ဖို႔လည္း လုိအပ္ပါတယ္။ အဲဒီလို ခ်ေရးၿပီး မက်င့္ဘူးဆိုရင္ international note နဲ႔ အကြၽမ္း၀င္ဖို႔ ခက္ေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

Read More...

Summary only...

Rudiments & Theory of Music (5)

Note မ်ား၏ တန္ဖိုး (Value) မ်ား
Note တခုမွာ ေအာက္ပါပံုအတိုင္း အစိတ္အပိုင္းမ်ား ရွိပါတယ္။ Note head ကေတာ့ အၿမဲရွိပါတယ္။ Stem နဲ႔ Flag ကေတာ့ Note ရဲ့ တန္ဖိုး ေပၚမူတည္ၿပီး လိုအပ္သလို ထည့္ရပါတယ္။ အၿမဲထည့္ဖို႔ မလိုပါဘူး။


Note ေတြရဲ့ တန္ဖိုး (Value) ေခၚ အသံရွိန္ (Duration) ကို ေအာက္က ဇယားမွာ ျပထားပါတယ္။ လံုး၀ ေက်ညက္သည္အထိ အလြတ္မွတ္မိေနဖို႔ အလြန္အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒါကို မမွတ္မိရင္ ေရွ႕ကို ဆက္သြားလို႔ မရတာေၾကာင့္ အလြတ္က်က္ထားဖို႔ အထူး တိုက္တြန္းပါတယ္။ Rest ဆိုတာကေတာ့ Note ရဲ့ ေျပာင္းျပန္ပါ။ Note တလံုးေရးထားရင္ သူ႔ရဲ့ အသံရွိန္ကုန္တဲ့အထိ ေနာက္ထပ္ Note တလံုး၀င္ေရးလို႔ မရပါ။ ဒီလိုပဲ Rest ျပထားရင္ အဲဒီ Duration ကုန္သည္အထိ လံုး၀ အသံတိတ္ဆိတ္ (silent) ေနရပါမယ္။ ဘာအသံမွ မ၀င္ရ၊ မတီးရပါ။



အဲဒီေတာ့ ဥပမာအေနနဲ႔ Semi-breve ကိုၾကည့္မယ္ဆိုရင္ 4 beats ဆိုတာ ေတြ႔ရပါမယ္။ ဆိုလိုတာက Semi-breve ကို စတင္တီးခတ္တာနဲ႔ တၿပိဳင္နက္ Beat ေတြကို ၁ ကေန ပံုမွန္ ညီညီညာညာ စတင္ေရတြက္ၿပီး ၂ - ၃- ၄ အထိ တျခား ဘာကိုမွ ထပ္မတီးပဲ အဲဒီ Note ရဲ့ သံရွိန္ကိုဆဲြၿပီး (sustain လုပ္ၿပီး) ေစာင့္ေနရပါမယ္။ Minim ဆိုရင္လဲ ဒီသေဘာပါပဲ။ ၁ မွာ တီးၿပီး ၂ အထိ ေရတြက္ ေစာင့္ဆိုင္း ရပါမယ္။ Minim Rest ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီ Rest ေရးထားတဲ့ ေနရာေရာက္တာနဲ႔ တၿပိဳင္နက္ 2 beats (၁ - ၂ လို႔ ေရတြက္ၿပီး) ဘာမွ မတီးပဲ အသံကို သတ္ၿပီး (stop or silent လုပ္ၿပီး) ေစာင့္ဆိုင္း ေနရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

1 Semi-breve = 2 minims = 4 crochets = 8 quavaers အစရွိသျဖင့္ တြက္ခ်က္ၾကည့္လို႔ရပါတယ္။ Quaver ကို 8th Note လို႔ေခၚတာဟာ ဒါေၾကာင့္ပါ။ Semi-breve ရဲ့ (၈) ပံု (၁)ပံု ပဲရွိလို႔ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီ Note & Rest Values ေတြဟာ အေရးႀကီးတဲ့အတြက္ နားမလည္တာ၊ ဒါမွမဟုတ္ တျခားေမးခ်င္တာမ်ားရွိရင္ ခ်က္ျခင္း ေမးၾကေစလိုပါတယ္။

Note မ်ားကို staff ေပၚတြင္ ေရးသားပံု
ဒီ Note ေတြကို staff ေပၚမွာ ေရးသားတဲ့အခါမွာေတာ့ single line music လုိ႔ေခၚတဲ့ အသံတသံထဲအတြက္ - တနည္းအားျဖင့္ Melody သက္သက္ (Harmony မပါရွိ)- ကိုသာ ေရးသားတဲ့အခါမွာ အလယ္မ်ဥ္း (B line) ရဲ့ ေအာက္ပိုင္းမွာ ေရးတဲ့ Note ေတြအတြက္ stem ကို Note ရဲ့ ညာဖက္ကေန အေပၚဖက္ကိုဆဲြတင္ရမွာျဖစ္ၿပီး အလယ္မ်ဥ္း (B line) ရဲ့ အေပၚပိုင္းမွာ ေရးတဲ့ Note ေတြအတြက္ stem ကို Note ရဲ့ ဘယ္ဖက္ကေန ေအာက္ဖက္ကိုဆဲြခ်ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အလယ္မ်ဥ္း အေပၚတည့္တည့္မွာ ေရးတဲ့ Note (Treble staff မွာဆိုရင္ B note) အတြက္ကေတာ့ အေပၚျဖစ္ေစ၊ ေအာက္ျဖစ္ေစ ႀကိဳက္ရာဆဲြလို႔ရပါတယ္။ သူနဲ႔ ကပ္လ်က္ တဲြရမယ့္ Note ရွိရင္ေတာ့ အဲဒီ Note ကို ဆဲြတဲ့ ပံုစံအတုိင္း လုိက္ဆဲြေလ့ရွိပါတယ္။ ေအာက္က ပံုစံမွာၾကည့္ပါ။ ဒီမွာေတာ့ B note ဟာ C နဲ႔ တြဲတဲ့အတြက္ C ဆဲြသလိုပဲ ေအာက္ဖက္ ကို ခ်ဆဲြထားပါတယ္။ ဒီပံုစံက Lead Guitar Solo, Violin solo နဲ႔ Bass Guitar ေတြအတြက္ အေရးမ်ားပါတယ္။ အေပၚဆဲြတဲ့ Note နဲ႔ ေအာက္ဖက္ကို ဆဲြတဲ့ Note ေရးသားပံုဟာ မွားယြင္းလို႔မရတာေၾကာင့္ အေသအခ်ာ မွတ္ထားေစလိုပါတယ္။



Multi-line music လုိ႔ေခၚတဲ့ အသံတသံထက္ပုိၿပီး ၿပိဳင္တူတီးခတ္ရမယ့္ Note ေတြ အတြက္ - တနည္းအားျဖင့္ Harmony ပါတဲ့ Note ေတြေရးသားတဲ့အခါမွာေတာ့ Melody line (or Melody part) အားလံုးကို အေပၚဖက္ကို ဆဲြတင္ရမွာျဖစ္ၿပီး Harmony line (Harmony part) အားလံုးကုိေတာ့ ေအာက္ဖက္ကိုဆဲြခ်ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီပံုစံက Classical Guitar Music ေတြအတြက္ အေရးမ်ားပါတယ္။ ေအာက္က ပံုစံမွာၾကည့္ပါ။



ဒီေနရာမွာ တခုသတိျပဳရမွာက Flag ပါတဲ့ Note ေတြကို ကပ္လ်က္တဆက္တည္း ေရးမယ္ဆိုရင္ (ပံုစံမွာ Quaver ေတြကိုၾကည့္ပါ) သူတို႔ရဲ့ Flag ေတြကို အေကြးအေလးေတြအစား မ်ဥ္းေျဖာင့္ “Bar (or) Beam” အျဖစ္ ေျပာင္းလဲ ေရးသားၿပီး Note ေတြကို ဆက္လိုက္ပါတယ္။ Time Signature အေၾကာင္း ေရာက္တဲ့ အခါ ထပ္ၿပီးရွင္းပါမယ္။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ဒီအတိုင္းပဲ မွတ္ထားေစလုိပါတယ္။
ဒါၿပီးေတာ့ Note ေတြကို ဘယ္လုိေရတြက္သလဲ ဆုိတဲ့အေၾကာင္းကို ဆက္လက္ေလ့လာၾကပါမယ္။
ဆက္ပါဦးမယ္ ...

Read More...

Summary only...

Rudiments & Theory of Music (4)

Middle C ႏွင့္ Leger Line မ်ား
ဗဟုသုတအေနနဲ႔ေျပာရရင္ေတာ့ G Clef နဲ႔ F Clef ၂ခုလံုးဟာ အဂၤလိပ္အကၡရာ G နဲ႔ F ကို Staff ေပၚမွာ တင္ေရးရင္းနဲ႔ အခုလို သေကၤတေတြအျဖစ္ တျဖည္းျဖည္း ေျပာင္းလဲလာတယ္ ဆုိတာပါပဲ။
အခု Clef ႏွစ္ခုလံုးရဲ့ Line နဲ႔ Space ေတြမွာ ရွိတဲ့ အသံေတြကို သိၿပီးတဲ့အခါ အဲဒီ Clef (၂) ခုလံုးရဲ့ အျပင္ဖက္မွာရွိတဲ့ အသံေတြကို ၾကည့္ၾကပါမယ္။


G Clef ရဲ့ ေအာက္ဆံုး Line ေပၚမွာ ရွိတဲ့ အသံဟာ E ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ သူ႔ထက္ Note တခု နိမ့္မယ့္ အသံဟာ D ျဖစ္ရပါမယ္။ E ဟာ Line ျဖစ္လို႔ D ဟာ Space Note ျဖစ္ရပါမယ္။ အဲဒီေတာ့ ေအာက္ဆံုးလိုင္းရဲ့ ေအာက္ကပ္လ်က္ (လိုင္းေပၚကို မတင္ဘဲ) ေရးလိုက္ရင္ D ကို ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေအာက္ကပံုကိုၾကည့္ပါ။



အဲဒီ D ကေန Note တခု ဆက္နိမ့္ေရးခ်င္ရင္ C ကို ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ D ဟာ Space Note ျဖစ္လို႔ C ဟာ Line Note ျဖစ္ရပါမယ္။ ဒါေပမယ့္ Staff တခုမွာ Line က (၅) လို္င္းပဲရွိေတာ့ သူ႔အျပင္ဖက္မွာ Line Note ေရးခ်င္တဲ့အတြက္ မ်ဥ္းတိုေလးတေၾကာင္း ထည့္ၿပီးေရးရပါတယ္။ အဲဒီမ်ဥ္းတိုေလးကို Ledger Line (or) Leger Line လုိ႔ ေခၚပါတယ္။ အဲဒီ C Note ကို "Middle C" လို႔ေခၚပါတယ္။ ဒီသေဘာအတိုင္းပဲ F Clef ရဲ့ အေပၚဆံုး Line Note A ကေန Note ႏွစ္လံုး ျမႇင့္ယူလိုက္ရင္ Line Note C ကို ေရာက္လာမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ C Note ဟာလည္း Middle C ပဲျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ ၂ခုလံုးဟာ အသံတသံတည္း၊ တနည္းအားျဖင့္ Note တလံုးတည္း ပါပဲ။ Middle C ဟာ Frequency အားျဖင့္ 256 Hz ရွိပါတယ္။ Clef ကြာလို႔ ေရးတဲ့ေနရာ ကြာျခားသြားတာသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေအာက္ကပံုကိုၾကည့္ပါ။



ဒါေၾကာင့္မို႔ Treble Clef နဲ႔ Bass Clef ကို ေပါင္းေရးလိုက္ရင္ Great Stave or Grand Staff ဆိုတဲ့ Staff အႀကီးစား တခုကို ရပါတယ္။ ဒီ Staff ႀကီးကို Piano အတြက္ အဓိက ထားသံုးပါတယ္။ ဒီေပၚမွာရွိတဲ့ Note ေတြရဲ့ တည္ရွိပံုကို ေအာက္ကပံုမွာ ျပထားပါတယ္။



တကယ္ေတာ့ Treble Clef နဲ႔ Bass Clef ဆိုတာဟာ ေရွးယခင္က မရွိဘဲ Great Stave ႀကီးတခုသာရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူဟာ မ်ဥ္းေၾကာင္း (၁၁) ေၾကာင္းပါတဲ့ Staff ႀကီးျဖစ္လို႔ ဖတ္ရတာ မ်က္စိ႐ႈပ္ၿပီး ခက္ခဲပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဖတ္ရလြယ္ေအာင္ရယ္၊ တူရိယာအလိုက္ လိုအပ္တဲ့ အသံေတြကိုပဲ ေရးခ်င္ရင္ မလိုအပ္တဲ့ Line အပိုေတြ မပါခ်င္ တာရယ္ေၾကာင့္ အေပၚဆံုးမ်ဥ္း (၅) ေၾကာင္းကို Treble Clef အေနနဲ႔ခဲြထုတ္ၿပီး ေအာက္ဆံုးမ်ဥ္း (၅) ေၾကာင္းကို Bass Clef အေနနဲ႔ ခဲြထုတ္ပစ္လိုက္ၾကပါတယ္။ အလယ္မွာ က်န္ခဲ့တဲ့ မ်ဥ္းတေၾကာင္းကေတာ့ ဘယ္မွာမွမပါဘဲ Leger Line ေလး အေနနဲ႔သာ Clef ႏွစ္ခုလံုးမွာ သံုးၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Great Stave ရဲ့အလယ္တည့္တည့္ မ်ဥ္းေၾကာင္းေပၚမွာ ရွိတဲ့ C Note ျဖစ္တဲ့အတြက္ "Middle C" လို႔ ေခၚေ၀ၚသံုးႏႈန္းၾကတာျဖစ္ပါတယ္။
ဒီေတာ့ ဒီသေဘာတရားအတိုင္းပဲ Treble Clef ရဲ့ အေပၚဆံုး Line Note ျဖစ္တဲ့ F Note ထက္ပိုၿပီး အသံထပ္ျမင့္တဲ့ Note ေတြကို ေရးခ်င္ရင္ Leger Line ေတြကို သံုးၿပီး ႀကိဳက္သေလာက္ ဆက္ေရးႏိုင္ပါတယ္။ Middle C ထက္ နိမ့္တဲ့ အသံေတြကိုလည္း Treble Clef မွာ ဒီနည္းနဲ႔ေရးလို႔ရပါတယ္။ Bass Clef မွာလည္း ဒီသေဘာအတိုင္းပဲ ဆက္ေရးႏိုင္ပါတယ္။ ေအာက္က ဥပမာ ပံုေလးေတြ ကို ၾကည့္ပါ။



ဒီ Note ေတြကို ဂီတာရဲ့ ဘယ္ေနရာမွာ တီးရမယ္ဆုိတာကို သိဖို႔အတြက္ ဂီတာႀကိဳး ေျခာက္ႀကိဳးရဲ့ လႊတ္ႀကိဳး (Open String) ေတြရဲ့ Note ေတြကို ေရးျပပါမယ္။ ဒါဆိုရင္ က်န္တဲ့ Note ေတြကို ဂီတာေပၚမွာ ရွာလို႔ရမွာပါ။



(သတိျပဳရန္။ ။ ဂီတာအတြက္ note မ်ားကို ေရးသားတဲ့အခါ အမွန္တကယ္ရွိေသာ အသံထက္ One Octave ႏွိမ့္ၿပီး ေရးသားထားတာျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ အသံအမွန္အတိုင္းေရးမယ္ဆိုရင္ ဂီတာရဲ့ Range မွာ ရွိတဲ့အသံေတြေၾကာင့္ Leger Line ေတြ အမ်ားႀကီး ထည့္ေနရမွာကို ေရွာင္က်ဥ္တဲ့အေနနဲ႔ ဒီလို ေရးဖို႔ သတ္မွတ္ထားတာပါ။ ဆိုလိုတာက နံပါတ္ (၆)ႀကိဳး လႊတ္သံ ရဲ့ တကယ္ထြက္တဲ့အသံဟာ တျခားတူရိယာနဲ႔ တီးမယ္ဆို G-Clef ရဲ့ ပထမဆံုး (ေအာက္ဆံုး) မ်ဥ္းေပၚမွာေရးရတဲ့ Line Note E ျဖစ္ပါတယ္။)

ဂီတာေပၚက လက္ကြက္ေတြကို အကုန္ျပဖို႔ အခက္အခဲရွိတဲ့အတြက္ နမူနာ အေနနဲ႔ ႀကိဳးတႀကိဳးကိုပဲျပပါမယ္။ က်န္တဲ့ႀကိဳးေတြေပၚက အသံေတြကို ဒီပံုစံအတိုင္းဆက္ရွာ ႏိုင္ပါတယ္။
ဂီတာ လက္ကြက္ေတြဟာ ေအာက္မွာ ျပထားတဲ့အတုိင္းကြာေ၀းပါတယ္။

A - B C - D - E F - G - A ျဖစ္ပါတယ္။
တံုးတုိေလး "-" နဲ႔ၾကားခံျပထားတဲ့ note ေတြဟာ တခုနဲတခု လက္ကြက္ (၂)ကြက္ ကြာေ၀းၿပီး ကပ္လ်က္ ေရးထားတဲ့ Note ေတြဟာ လက္ကြက္ (၁) ကြက္ ကြာေ၀းပါတယ္။ ဒီေတာ့ B နဲ႔ C၊ E နဲ႔ F တုိ႔ဟာ လက္ကြက္ တကြက္ ပဲ ကြာပါတယ္။ က်န္တာ ေတြအားလံုး လက္ကြက္ (၂)ကြက္ ကြာေ၀းပါတယ္။ နံပါတ္ (၃) ႀကိဳးကို ဥပမာ ၾကည့္ပါ။
နံပါတ္ (၃) ႀကိဳးရဲ့ လႊတ္သံ (open string) ဟာ G ျဖစ္ပါတယ္။ Guitar ရဲ့ Machine Head လို႔ေခၚတဲ့ Key ေတြရွိရာကေနၿပီး ဂီတာအိုးဘက္ကို တိုးသြားရင္ အသံျမင့္သြားပါတယ္။ G ကေန A ကိုရွာတဲ့အခါ လက္ကြက္ (၂) ကြက္ ပိုျမင့္တဲ့အတြက္ လႊတ္သံက 0 ကြက္ ျဖစ္လို႔ ေနာက္ထပ္ (၂) ကြက္ တင္လိုက္ရင္ နံပါတ္ (၃) ႀကိဳးရဲ့ ဒုတိယအကြက္ (2nd fret) မွာ A ရွိပါတယ္။ A ကေန B ကိုရွာခ်င္ရင္လဲ ဒီပံုစံအတိုင္း ေနာက္ထပ္ (၂) ကြက္ ထပ္တင္လိုက္ရင္ နံပါတ္ (၄) အကြက္ (4th fret) မွာ B သံကို ရပါမယ္။ B နဲ႔ C က တကြက္ပဲကြာတဲ့အတြက္ ေနာက္ထပ္ တကြက္ ထပ္တက္ လိုက္ရင္ ၃ႀကိဳး ၅အကြက္ (5th fret) မွာ C ရွိပါတယ္။ ဒီလိုပဲ ေျပာင္းျပန္ျပန္ဆင္းရင္လည္း သေဘာခ်င္းအတူတူပါပဲ။ ၃ႀကိဳး ၉အကြက္ (9th fret) မွာရွိတဲ့ E ကေန D ကိုျပန္ဆင္းခ်င္ရင္ Machine Head ဖက္ကို (၂) ကြက္ ျပန္ဆုတ္ရမွာ ျဖစ္လို႔ ၃ႀကိဳး ၇အကြက္ (7th fret) မွာ D ကိုေတြ႔ပါမယ္။ ေအာက္ကပံုမွာ (၃)ႀကိဳးအတြက္ နံပါတ္၁၂ ကြက္အထိ ျပထားပါတယ္။ Tablature နဲ႔လည္း ပူးတဲြ ေရးျပထားပါတယ္။



ဒါေလာက္ဆိုရင္ က်န္တဲ့ အလံုးေတြ၊ က်န္တဲ့ ႀကိဳးေတြကို ရွာတတ္ၿပီ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။
ဒါဆိုရင္ေတာ့ Staff ေတြေပၚက Note အားလံုးကို ဖတ္တတ္သြားၿပီလုိ႔ထင္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီ Note ေတြရဲ့ တန္ဖိုး (Value) ေခၚ အသံရွိန္ (Duration) အေၾကာင္းကို ဆက္ပါမယ္။

ဆက္ပါဦးမယ္ ...

Read More...

Summary only...

Rudiments & Theory of Music (3)

Notes မ်ား
အခု Clef ေတြကို သိၿပီးတဲ့အခါ အဲဒီ သက္ဆုိင္ရာ Staff ေတြေပၚမွာ ေရးတဲ့ Notes ေတြကို စၾကည့္ၾကပါမယ္။ အရင္ဆံုး အသံုးအမ်ားဆံုးျဖစ္တဲ့ Treble Clef (G Clef) ေပၚက Notes ေတြကို ၾကည့္ၾကပါမယ္။
Staff ေတြေပၚမွာ Notes ေတြကို ေရးတဲ့အခါ မ်ဥ္းေၾကာင္းအေပၚတည့္တည့္မွာ ေရးလို႔ရသလို မ်ဥ္းေၾကာင္း ၂ေၾကာင္း ၾကားမွာလဲ ေရးရပါတယ္။


မ်ဥ္းေၾကာင္းအေပၚတည့္တည့္မွာ ေရးတဲ့ Notes ေတြကို Line Notes လို႔ ေခၚပါတယ္။ အဲဒီလိုေရးထားတဲ့ Notes ေတြက ေအာက္ဆံုးမ်ဥ္းေပၚမွာ ေရးထားတဲ့ Note ကေန အေပၚဆံုးမ်ဥ္းကို အစဥ္အတိုင္း ဖတ္ရင္ E, G, B, D, F ရယ္လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ Every Good Boy Does Fine ရယ္လို႔ အလြယ္မွတ္ႏိုင္ပါတယ္။

မ်ဥ္းေၾကာင္း ၂ေၾကာင္း ၾကားက Space မွာေရးတဲ့ Notes ေတြကို Space Notes လို႔ ေခၚပါတယ္။ အဲဒီလိုေရးထားတဲ့ Notes ေတြက ေအာက္ဆံုး Space မွာ ေရးထားတဲ့ Note ကေန အေပၚဆံုး Space ကို အစဥ္အတိုင္း ဖတ္ရင္ F, A, C, E ရယ္လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ Face ရယ္လို႔ပဲ အလြယ္မွတ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေအာက္က ပံုမွာ ၾကည့္ပါ။



အဲဒီေတာ့ Line Notes နဲ႔ Space Notes ေတြကို အားလံုးေပါင္းေရးလိုက္မယ္ဆိုရင္ E, F, G, A, B, C, D, E, F ဆိုၿပီး အသံ (၇) သံရဲ့ အစဥ္ အတိုင္း ရလာပါမယ္။ ေအာက္ကပံုကိုၾကည့္ပါ။



ဒါကို ၾကည့္ရင္ အသံအစဥ္အတိုင္းတက္သြား၊ ဆင္းသြားဖို႔အတြက္ Line Notes နဲ႔ Space Notes တလွည့္စီ ေရးရေၾကာင္း ေတြ႔ႏုိင္ပါတယ္။ သေဘာကေတာ့ E က Line, ၿပီးရင္ F က Space ၿပီးရင္ G က Line ဒီလိုမ်ိဳး တလွည့္စီ သြားတဲ့သေဘာကို ဆိုလိုတာပါ။ အဲဒီေတာ့ B ဟာ Line ျဖစ္တဲ့အတြက္ C ကိုေရးခ်င္ရင္ သူနဲ႔ကပ္လ်က္ Space မွာ ေရးရပါတယ္။
Staff ေပၚမွာ Notes ေတြ ေရးတဲ့အခါ Staff ရဲ့ အေပၚေရာက္ေလ အသံျမင့္ေလ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆုိလိုတာက D ဟာ A ထက္ အေပၚတလိုင္း အျမင့္မွာေရးတဲ့အတြက္ အသံပိုျမင့္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Staff Notation ရဲ့ ေရးထားတာကို ၾကည့္ရင္ အသံအနိမ့္အျမင့္ အတက္အက်ကို အလြယ္တကူ သိႏုိင္ပါတယ္။ ဒို၊ ေရ၊ မီ၊ ဖာ 1, 2, 3, 4 နဲ႔ ေရးထားတဲ့ Notes ေတြနဲ႔ Tablature နဲ႔ ေရးထားတဲ့ Notes ေတြြမွာ ဒီလို မျမင္ႏုိင္ပါဘူး။
ဒီ Notes ေတြကို ၾကည့္တဲ့အခါ A B C D E F G ၿပီးရင္ အဲဒီ အသံ Sequence အတိုင္းပဲ ေနာက္ထပ္ အသံပိုျမင့္တဲ့ A B C D E F G ေတြပဲ ထပ္လာပါတယ္။ အဲဒါကို Octave (Otava) လို႔ေခၚပါတယ္။ အကၡရာတူ၊ အသံတျပန္ျမင့္တဲ့ Notes ျဖစ္ပါတယ္။ အသံ တသံနဲ႔ တသံဟာ One Octave ျမင့္သြားတိုင္း အသံလႈိင္းတုန္ႏႈန္း (Frequency) ၂ဆ မ်ားသြားပါတယ္။ ဥပမာ A ဆိုတဲ့ Note တခုရဲ့ Frequency ဟာ 220 Hz ရွိရင္ သူ႔ထက္ အသံေနာက္တျပန္ျမင့္တဲ့ (one octave higher) A Note တခုဟာ 440 Hz ရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။

Treble Clef (G Clef) ေပၚက Notes ေတြကို သိၿပီးတဲ့အခါ Bass Clef ေပၚက Notes ေတြကိုၾကည့္ရင္ Line Notes ေတြဟာ G B D F A ရယ္လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ Good Boy Does Fine Always လို႔ မွတ္ထားႏိုင္ပါတယ္။ Space Notes ေတြ ကေတာ့ A C E G ရယ္လို႔ျဖစ္ပါတယ္။ All Cows Eat Grass လို႔ မွတ္ထားႏိုင္ပါတယ္။ ေအာက္ကပံုမွာ ၾကည့္ပါ။



အဲဒီေတာ့ Line Notes နဲ႔ Space Notes ေတြကို အားလံုးေပါင္းေရးလိုက္မယ္ဆိုရင္ G, A, B, C, D, E, F, G, A ဆိုၿပီး အသံ (၇) သံရဲ့ အစဥ္ အတိုင္း ရလာပါမယ္။ ေအာက္ကပံုကိုၾကည့္ပါ။



ဆက္ပါဦးမယ္ ....

Read More...

Summary only...

Rudiments & Theory of Music (2)

Treble Clef (G Clef)
အခု Clef ေရးပံုေရးနည္းကို စၾကည့္ပါမယ္။ Treble Clef (G Clef) ကို ေရးရင္ ေအာက္ဆံုးဒုတိယေျမာက္မ်ဥ္းေပၚကေန စၿပီးဆဲြ ရပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ အဲဒီ လိုင္းဟာ G line ျဖစ္တဲ့အတြက္ပါပဲ။ G line ေပၚမွာ စေရးတဲ့အတြက္ သူ႔ကို G Clef လို႔ေခၚပါတယ္။ Notes ေတြရဲ့ နာမည္ေတြ ရွင္းတဲ့အခါ သိသြားပါလိမ့္မယ္။ ေအာက္မွာ ေရးပံုအဆင့္ဆင့္ကို ၾကည့္ပါ။ ၿပီးရင္ စမ္းေရးၾကည့္ၾကပါဦး။




G Clef ကို Wind Instrument ေတြျဖစ္တဲ့ bagpipes, violin, flutes, oboe, English horn, all clarinets, all saxophones (baritone sax မွလဲြ၍), horn, euphonium (တခါတရံ), trumpet တို႔အတြက္၊ String instrument ေတြျဖစ္တဲ့ guitar, vibraphone, xylophone နဲ႔ handbells ေတြ အတြက္နဲ႔ keyboard instruments ေတြျဖစ္တဲ့ piano, organ, harp, နဲ႔ harpsichord တုိ႔ရဲ့ အျမင့္သံေတြ အတြက္ ႏုတ္ေရးတဲ့အခါမွာ သံုးပါတယ္။ ဂီတမွာ အသံုးအမ်ားဆံုး Clef ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေတြကေတာ့ ဗဟုသုတအေနနဲ႔ သိသာဖို႔ တင္ျပျခင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။

Bass Clef (F Clef)
Bass Clef (F Clef) ကို ေရးရင္ အေပၚဆံုးဒုတိယေျမာက္မ်ဥ္းေပၚကေန စၿပီးဆဲြ ရပါတယ္။ အဲဒီမ်ဥ္းဟာ F line ျဖစ္တဲ့အတြက္ပါပဲ။ F line ေပၚမွာ စေရးတဲ့အတြက္ သူ႔ကို F Clef လို႔ေခၚပါတယ္။ ေအာက္မွာ ေရးပံုအဆင့္ဆင့္ကို ၾကည့္ပါ။ အေရးႀကီးတာက ေနာက္ဆံုးထည့္တဲ့ အစက္ (၂)စက္ဟာ အဲဒီ အေပၚဆံုးဒုတိယေျမာက္မ်ဥ္းရဲ့ အေပၚနဲ႔ေအာက္မွာ ခြထားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ စမ္းေရးၾကည့္ၾကပါဦး။



Bass Clef (F Clef) ေနာက္တမ်ိဳးကလည္း ဆဲြပံုခ်င္း၊ ေနရာခ်င္း အတူတူပါပဲ။ လွည့္တဲ့ဖက္ပဲ ကြာတာပါ။
Bass Clef (F Clef) ကေတာ့ အသံနိမ့္တူရိယာေတြျဖစ္တဲ့ bass guitar, cello, euphonium, double bass, bassoon, contrabassoon, trombone, tuba နဲ႔ timpani တုိ႔အတြက္၊ keyboard instruments ေတြျဖစ္တဲ့ piano, organ, marimba နဲ႔ harpsichord တို႔ရဲ့ အနိမ့္သံေတြအတြက္ နဲ႔ horn ရဲ့ အနိမ့္သံေတြအတြက္ ႏုတ္ေတြေရးတဲ့အခါမွာ သံုးပါတယ္။

C- Clef
C- Clef ဆဲြပံုဆဲြနည္း အေသးစိတ္ေတာ့ မျပေတာ့ပါဘူး။ ဂီတာမွာ လံုး၀ မသံုးပါဘူး။ မွတ္ထားဖို႔ကေတာ့ သူက အလယ္ေခါင္တည့္တည့္ကေန ခြဆဲြထားတဲ့ မ်ဥ္းဟာ C line ျဖစ္သြားပါတယ္။ ေအာက္မွာ ျပထားတာက ယခုေခတ္မွာ အသံုးမ်ားတဲ့ C- Clef (၂)မ်ိဳးျဖစ္တဲ့ Alto Clef နဲ႔ Tenor Clef တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။



တျခား C- Clef ေတြျဖစ္တဲ့ Baritone Clef, Mezzo-soprano Clef နဲ႔ Soprano Clef ေတြကေတာ့ ဒီဘက္ေခတ္မွာ မသံုးသေလာက္ျဖစ္ေနၿပီမုိ႔ မျပေတာ့ပါဘူး။ ရွိခဲ့ဖူးတယ္ လို႔ သိထားရင္ လံုေလာက္ပါၿပီ။
Clef Sign ေတြကုိ အၿမဲတမ္း Staff တိုင္းရဲ့ ဘယ္ဘက္ စစခ်င္းမွာ ေရးရပါတယ္။ Notes ေတြကို ဖတ္တာကေတာ့ ဘယ္ဖက္ကေန ညာဖက္ကို ဖတ္ရပါတယ္။ စာဖတ္တဲ့ အတိုင္းပါဘဲ။
Clef Sign ေတြ အေၾကာင္းသိသြားၿပီးၿပီဆိုေတာ့ အဲဒီ သက္ဆုိင္ရာ Clef ေတြေရးထားတဲ့ Staff ေတြေပၚက Note ေတြကို စဖတ္လို႔ ရပါၿပီ။

ဆက္ပါဦးမယ္ ...

Read More...

Summary only...