အဲဒီ ၃-မ်ဳိးထဲက ပိုဒ္စံုရတုမွာ ...
(က) သံုးခ်က္ညီ ပိုဒ္စံု
(ခ) သတ္ေစ့ႏွက္-သံုးခ်က္ညီ ပိုဒ္စံု
(ဂ) ကိုယ္တြင္းျပည့္ ပိုဒ္စံု
(ဃ) စၾကာ ပိုဒ္စံု
(င) ေတာင့္တဲတြန္႔ ပိုဒ္စံု
ဆိုၿပီး အခ်ီ အခ်ပံုစံ၊ စပ္ပံုစပ္နည္း၊ ပဒအေနအထား၊ ကာရန္အေနအထား ကြဲျပားတာကိုလိုက္ၿပီး ငါးမ်ဳိး ထပ္ခြဲပါတယ္။
အင္းဝေခတ္ ရဟန္းစာဆုိေတာ္ ရွင္မဟာရ႒သာရဟာ ရတုပံု ပံုဆန္းပံုသစ္ကို အထြင္ႏိုင္ေတာ္မူဆံုး စာဆိုႀကီးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ပိုးေတာင့္တဲကေလးေတြ လမ္းေလွ်ာက္သလို ေျခလွမ္းၾကဲခ်ည္ စိပ္ခ်ည္နဲ႕ အကၡရာေလးလံုးတစ္ပိုဒ္၊ ငါးလံုးတစ္ပိုဒ္ဖြဲ႕ ဆိုရတဲ့ ရတုကို ေတာင့္တဲတြန္႕ရတု ဆုိၿပီး အမည္တြင္သ ခဲ့ပါတယ္။ ကမ႓ာေက်ာ္ ညိႇဳ႕မင္းသမီး မာရီလင္မြန္႐ိုး (Marilyn Monroe) ရဲ႕ wiggle walk ကို သတိရခ်င္စရာပါပဲ။
ဆရာေတာ္ဟာ ဒီနည္းကို ‘ဝဏၰပဘာ’ခ်ီ ေတာင့္တဲတြန္႕ရတုမွာ ‘ဝဏၰပဘာ၊ ကလ်ာဖူးစသစ္၊ ပ်ိဳမ်စ္မ်စ္လွ်င္၊ က်စ္လစ္တင့္စံပယ္၊ လွမ်ိဳးႂကြယ္သား’ စသည္ျဖင့္ စပ္ဆိုထားပါတယ္။ (မူကဲြအေနနဲ႕ သုဝဏ္ပဘာ၊ ေရႊၾကာပြင့္ဖူးသစ္ ... ဆုိၿပီးလည္း ေတြ႕ဖူးပါတယ္)
တျခားစပ္ဆုိနည္း အဆန္းေတြကေတာ့ ၾကာဝတ္ဆံတိုင္ တစ္ခုတည္းကေန ပြင့္ခ်ပ္ေတြ ျဖာထြက္လာတဲ့ ပဒုမၼာၾကာပန္း ပံုသဏၭာန္မ်ိဳး ဖြဲ႕ဆိုတဲ့ ပဒုမၼာၾကာဆိုနည္း ရတု ဆုိၿပီးလည္း ထြင္ဆိုေတာ္မူခဲ့ပါေသးတယ္။ ဆရာေတာ္၏ အျမတ္ငါးဆူ ဧကပိုဒ္ရတုမွာ -
ငါးဆူ ေရႊၾကာ၊ နိမိတ္လာ၍၊
ငါးျဖာႁမြာလွ်က္၊ တစ္ပင္နက္တြင္၊
ငါးဆက္ဖူးငံု၊ ေပၚလတ္တံုက စသည္ျဖင့္ ‘ငါး’ ဆိုတဲ့ စကားတစ္လံုးတည္းကို ၾကာဝတ္ဆံတိုင္လို ဗဟိုျပဳၿပီး ပဒုမၼာၾကာဆိုနည္း ရတုကို စပ္ဆိုခဲ့ပါတယ္။ (ယႏၱရားစၾကာလည္ ရတုလုိ႕လည္း ေခၚပါတယ္)
ဒါ့အျပင္ ပုလဲတစ္တန္႕ သႏၱာတစ္တန္႕ ရတု ဆုိၿပီးေတာ့လည္း အမည္မွည့္လို႕ တီထြင္စပ္ဆိုခဲ့ပံုကို ...
ျမတ္မ်ိဳး ျမင့္မွန္၊ ၾကင္ေပတန္၍၊
႐ြယ္ရန္ရည္ရင့္၊ ဆင္တိုင္းတင့္သား ... စတဲ့ ဧကပိုဒ္ ရတုမွာ ပုလဲလံုးသဖြယ္ အကၡရာ ညီညီတစ္တန္း၊ သႏၱာေက်ာက္သဖြယ္ အကၡရာမညီတဲ့ အပိုဒ္တစ္တန္း ဆစ္ၿပီး ဖြဲ႕ထားေၾကာင္း ေတြ႕ရပါတယ္။
ဒီနည္း ႏွစ္နည္းကိုေတာ့ က်ေနာ္ လကၤာ အခန္းမွာ ေရးသားခဲ့ၿပီး ျဖစ္တာမို႕ ဒီမွာ အက်ယ္ မေဖာ္ျပေတာ့ပါဘူး။ ျမန္မာကဗ်ာ ဆုိတာ ဂ်ိဳ(ခ်ိဳ)နဲ႕လား (၇) - လကၤာ (
http://harrylwin.blogspot.com/2008/09/blog-post_03.html) အခန္းမွာ အက်ယ္ ျပန္ဖတ္ ၾကည့္ႏုိင္ပါတယ္။
တျခားစပ္ဆိုနည္း အဆန္းရတုေတြကေတာ့ ...
‘႐ြယ္ရန္ေငြ႕၍၊ ရန္းေလ့ရာသီ၊ ရဲရဲညီသား’ ဟူေသာ အကၡရာတစ္လံုးတည္းကို အပိုဒ္တိုင္းတြင္ ႐ြဲသီသလုိသံုးၿပီး ေရးတဲ့ မုတၱာ႐ြဲသီရတုေတြလည္းရွိတဲ့အျပင္ နဝဘာအင္း ဆိုနည္း၊ တံခြန္စာဆိုနည္း၊ သန္လွ်က္စာဆိုနည္း၊ ျမင့္မိုရ္ဆိုနည္း၊ သံုးလြန္းတင္ဆိုနည္း၊ ဥေသွ်ာင္ဆိုနည္း စတဲ့ စာဆုိနည္းေတြနဲ႕ စပ္ဆိုထားၾကတဲ့ ရတုေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေတြကေတာ့ လကၤာစာရင္းထဲလည္း ထည့္လို႕ရပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ တပုိဒ္တည္းသာ ေရးၾကတာမို႕ (ဧကပုိဒ္ ရတု) အျဖစ္ ယူဆ ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ မုတၱာရြဲသီေရးနည္းကေတာ့ ပဒုမၼာၾကာဆုိနည္းနဲ႕ ဆင္ေပမဲ့ ပဒုမၼာၾကာဆုိနည္းမွာလို
“စာလံုးတလံုးတည္း” မဟုတ္ဘဲ
“အကၡရာတလံုးတည္း” ကိုသာ သံုးတာျဖစ္ပါတယ္။
ေရးဖဲြ႕တဲ့အေၾကာင္းအရာအေပၚ မူတည္ၿပီးလည္း ရတုဖဲြ႕ဆုိရာမွာ အမ်ိဳးမ်ိဳးကဲြပါေသးတယ္။ ျမတ္စြာဘုရားကေနစၿပီး ပုဂၢိဳလ္တဦးဦးကို တုိင္တည္ဖဲြ႕ဆိုထားတဲ့ ဘုရားတုိင္ရတု၊ သိၾကားတုိင္ရတု၊ သစၥာတိုင္ရတုေတြတင္မက နတ္တိုင္၊ ႐ုကၡစိုးတိုင္၊ ရွင္ဥပဂုတ္တိုင္၊ မိုးတိုင္ရတု စတဲ့ရတုေတြ၊ စစ္ခ်ီစစ္တုိက္ရင္း ဖဲြ႕ဆုိတဲ့ စစ္ခ်ီရတု၊ တိရစၧာန္တမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေစလႊတ္ၿပီး ေပးတဲ့ပံုစံမ်ိဳးဖဲြ႕ဆုိတဲ့ ေက်းေစရတု၊ သာလိကာေစရတု ေတြသာမက ေခြးေစ၊ တေစၦေစ ဆုိတဲ့ ရတုေတြအျပင္ ရာသီဥတုနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး ဖဲြ႕ဆုိတဲ့ ရာသီဘဲြ႕ရတု၊ မိုးေတာရတု၊ မိုးႀကိမ္ရတု၊ မိုးေငါ့ရတု၊ ခရီးလမ္းပန္းအေၾကာင္း ဖဲြ႕ဆုိတဲ့ ေတာလားရတု၊ ေရလားရတု စတာေတြအျပင္ ၿမိဳ႕ဘဲြ႕ရတု၊ ဘုန္းေတာ္ဘဲြ႕ရတု၊ ေမာင္ဘဲြ႕မယ္ဘဲြ႕ရတု၊ ေမးေျဖရတု၊ အခံရတု၊ အလိုက္ရတု၊ သွ်ိဳးလိုက္ရတု၊ မဂၤလာရတု ... အစရွိသျဖင့္ အမ်ိဳးေပါင္း မ်ားစြာရွိပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ေယဘူယ်အားျဖင့္ အတိအက်သတ္မွတ္လို႕လြယ္တဲ့ အပိုဒ္ေရကို အေျခခံၿပီးခဲြျခားျခင္းဟာ သင့္ေတာ္ပါတယ္။
အခ်ီအခ်ေပၚ မူတည္ၿပီး ရတုအမ်ိဳးအစား ခဲြျခားပံုကိုေတာ့ အမွတ္ (၄) အခ်ီအခ်အားျဖင့္ ဆုိတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွာ အေသးစိတ္ ေဖာ္ျပပါမယ္။
တကယ္ေတာ့ ရတုဟာ လကၤာကေန ေပါက္ပြားလာတဲ့ ကဗ်ာအဖဲြ႔အႏြဲ႔ျဖစ္ေပမဲ့ လကၤာလုိ မဟုတ္ဘဲ ဖဲြ႔ဆိုရာမွာ စည္းစံနစ္ ရွိပါတယ္။ လကၤာမွာ ပိုဒ္ေရေတြ ႀကိဳက္သေလာက္ဖဲြ႔ႏုိင္သလို အဖ်ားခ်မွာလည္း စာလံုးေရ အကန္႔အသတ္ မရွိပါဘူး၊ ရတုမွာ ေတာ့ တပိုဒ္တည္းဖဲြ႔စပ္လွ်င္ ဧကပိုဒ္၊ ႏွစ္ပိုဒ္ဖဲြ႔စပ္လွ်င္ အျဖည့္ခံ၊ သံုးပိုဒ္ဖဲြ႔စပ္လွ်င္ ပိုဒ္စံု ရယ္လို႕ေခၚဆုိပါတယ္။ စာဆိုဉာဏ္ ဘယ္ေလာက္ထက္သန္တဲ့ သူပဲျဖစ္ေစ၊ ရတုကို အပိုဒ္ႀကီးသံုးပိုဒ္ထက္ ပိုမဖြဲ႕ၾကပါဘူး။ သံုးပိုဒ္ထက္ပိုတဲ့ ကဗ်ာေတြကိုလည္း မ်ားေသာအားျဖင့္ ရတုလို႕ အသိအမွတ္ မျပဳၾကပါဘူး။ (သွ်ိဳးလိုက္ရတုေတြကေတာ့ ခၽြင္းခ်က္အေနနဲ႕ အပိုဒ္ေရသံုးပိုဒ္မက အမ်ားႀကီးဖဲြ႕ၾကပါတယ္) အပိုဒ္ႀကီးတပိုဒ္မွာ အခ်ီပိုဒ္ ေခၚ အစပိုဒ္နဲ႔ အခ်ပိုဒ္ေခၚ အဆံုးပိုဒ္ အပါအဝင္ ပဒ (အပိုဒ္ငယ္) အေရအတြက္ အားျဖင့္ အနည္းဆံုး ၇-ပိုဒ္ ကေန အမ်ားဆံုး ၁၀၈-ပိုဒ္ အထိ ထားႏိုင္ပါတယ္။ ၁၀၈ - ပဒထက္ ပိုၿပီး မဖြဲ႔ရပါဘူး။ အဖ်ားခ်ေတြမွာလည္း (၃)လံုး၊ (၅)လံုး၊ (၇)လံုး၊ (၉)လံုး၊ (၁၁)လံုး၊ (၁၅)လံုး၊ (၁၉)လံုး စသည္ျဖင့္ အနည္းဆံုး ၃-လံုးကေန အမ်ားဆံုး ၃၅-လံုးအထိ အဖ်ားခ်စာလံုး အေရအတြက္ သီးသန္႔ သတ္မွတ္ ထားပါတယ္။ (၃)လံုးနဲ႕ (၅)လံုးက အသံုးအလြန္ နည္းပါတယ္။ “အမွတ္ (၄) အခ်ီအခ်အားျဖင့္” ဆုိတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွာ အေသးစိတ္ ဆက္လက္ ေဖာ္ျပပါမယ္။
စိတ္ဝင္တစား ဖတ္႐ႈေပးၾကသူမ်ားအားလံုးကို ေက်းဇူးအထူးတင္ပါတယ္ ...
ဟယ္ရီ
